โปรแกรมตรวจสุขภาพพื้นฐาน ควรมีอะไรบ้าง?

หลายครั้งที่ไปตรวจสุขภาพ เรามักพบคำศัพท์ที่เข้าใจยาก ทั้งตัวย่อของค่าตรวจต่าง ๆ ในร่างกาย และตัวเลขที่ดูเหมือนมีแต่คุณหมอเท่านั้นที่รู้ความหมาย แม้จะเข้าใจหลังฟังคำอธิบายจากแพทย์ แต่พอกลับถึงบ้านก็มักจำไม่ได้ว่าตัวเลขเท่านี้ดีหรือไม่ และค่าปกติควรอยู่ที่เท่าไร

การเข้าใจผลตรวจสุขภาพพื้นฐานจึงเป็นสิ่งที่ควรรู้ เพื่อให้เราทราบว่าร่างกายของเราอยู่ในเกณฑ์ปกติหรือไม่

รายการตรวจสุขภาพพื้นฐาน

นอกจากการวัดความดันโลหิต ส่วนสูง และน้ำหนักแล้ว การตรวจสุขภาพพื้นฐานของสถานพยาบาลโดยทั่วไปมักประกอบด้วยการตรวจเลือดเพื่อดูค่าพื้นฐานของร่างกาย เช่น

• ตรวจหมู่เลือด
• ตรวจความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด
• ตรวจระดับน้ำตาลในเลือด
• ตรวจระดับไขมันในเลือด
• ตรวจการทำงานของตับ
• ตรวจการทำงานของไต
• คัดกรองความเสี่ยงของโรคต่าง ๆ

ความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด

เป็นการตรวจนับปริมาณ ปริมาตร และรูปร่างของเม็ดเลือดแดง เพื่อดูว่ามีภาวะโลหิตจางหรือไม่ โดยค่าฮีโมโกลบินของผู้ชายจะอยู่ที่ 13–18 กรัมต่อเดซิลิตร และของผู้หญิงอยู่ที่ 12–16 กรัมต่อเดซิลิตร

หากค่าต่ำกว่าเกณฑ์ปกติ ควรหาสาเหตุร่วมกับแพทย์ต่อไป

ระดับน้ำตาลในเลือด

เป็นการคัดกรองโรคเบาหวาน โดยระดับน้ำตาลกลูโคสขณะอดอาหารไม่ควรเกิน 100 มิลลิกรัมต่อเดซิลิตร หากสูงกว่านี้อาจหมายถึงมีความเสี่ยงต่อโรคเบาหวาน

นอกจากนี้ยังมีการตรวจค่าน้ำตาลเฉลี่ยสะสม (HbA1c) ซึ่งสะท้อนระดับน้ำตาลในช่วง 3 เดือนที่ผ่านมา ช่วยให้การวินิจฉัยแม่นยำยิ่งขึ้น

ระดับไขมันในเลือด

เป็นการตรวจหาคอเลสเตอรอลและไตรกลีเซอไรด์ในเลือด รวมถึงไขมันดีและไขมันไม่ดี หากพบว่าค่าสูงกว่าเกณฑ์ปกติ อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหัวใจและหลอดเลือด

การทำงานของตับ

เป็นการตรวจเอนไซม์ของตับ ได้แก่ SGOT และ SGPT ซึ่งช่วยบอกว่าตับทำงานเป็นปกติหรือไม่ นอกจากนี้ค่า Alkaline phosphatase ยังช่วยประเมินภาวะอุดตันในตับที่อาจเกิดจากสาเหตุต่าง ๆ ได้ด้วย

การทำงานของไต

เป็นการวัดระดับของเสียในร่างกาย ได้แก่ BUN และ Creatinine หากค่าสูงกว่าปกติ ควรได้รับการตรวจเพิ่มเติมเพื่อหาสาเหตุ